Artykuł redakcyjny analizuje prawne i ustrojowe implikacje decyzji Komisji Europejskiej o przekierowaniu niewykorzystanych środków z programu SAFE na Ukrainę, stawiając pytanie o charakter władzy wykonawczej w UE.


Wprowadzenie: Decyzja, która przekroczyła granicę

W środę 16 września 2026 roku przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen ogłosiła, że niewykorzystane środki z programu SAFE (Security Action for Europe) mogłyby zostać przeznaczone na wspólne projekty europejskiego i ukraińskiego przemysłu obronnego. Kwota, o której mowa, wynosi od 10 do 20 miliardów euro. Program SAFE opiewa na 150 miliardów euro pożyczek dla państw członkowskich, z czego rozdysponowano około 130,5 miliarda euro, co pozostawia około 19,5 miliarda euro nieprzydzielonych.

Reakcja Polski była natychmiastowa. Wiceminister obrony Magdalena Sobkowiak-Czarnecka oświadczyła: „Nie zwracamy ani jednego euro do kasy w Brukseli”. Polska zabezpieczyła 43,7 miliarda euro — największą alokację w programie — i zamierza wykorzystać całą kwotę. Do końca maja 2026 roku wartość umów podpisanych z polskim przemysłem zbrojeniowym wyniosła 120 miliardów złotych.

Jednak sedno problemu nie leży w samej kwocie. Leży w pytaniu, które od miesięcy zadają prawnicy, konstytucjonaliści i eurodeputowani: czy Komisja Europejska — instytucja, której przewodnicząca nie jest wybierana w wyborach powszechnych — może decydować o przeznaczeniu środków, które będą spłacane przez podatników państw członkowskich przez 45 lat? I czy może to robić bez konsultacji z tymi państwami?


Rozdział I: Podstawy prawne SAFE — artykuł 122 TFEU i obejście Parlamentu

Aby zrozumieć wagę obecnego konfliktu, należy cofnąć się do maja 2025 roku, kiedy Rada Unii Europejskiej przyjęła rozporządzenie (UE) 2025/1106 ustanawiające program SAFE. Podstawą prawną tego aktu był artykuł 122 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFEU) — przepis pierwotnie pomyślany dla sytuacji nadzwyczajnych, takich jak klęski żywiołowe czy nagłe zakłócenia gospodarcze.

Artykuł 122 TFEU pozwala Radzie przyjmować środki na wniosek Komisji bez angażowania Parlamentu Europejskiego. Jak podkreśla analiza Parlamentu Europejskiego, przepis ten „pierwotnie miał być stosowany tylko w bardzo konkretnych sytuacjach wyjątkowych, ale był coraz częściej wykorzystywany przez Komisję”. W rezultacie — jak zauważa briefing Parlamentu — „obejście Parlamentu Europejskiego jest postrzegane jako ograniczające legitymację demokratyczną”.

Parlament Europejski nie zamierzał tego tolerować. Już 20 sierpnia 2025 roku wniósł skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) o unieważnienie rozporządzenia SAFE. Skarga zawiera dwa zarzuty. Pierwszy dotyczy błędnego zastosowania artykułu 122 TFEU — zdaniem Parlamentu akt ten dotyczy rozwoju polityki przemysłowej UE w dziedzinie obronności na podstawie artykułu 173 TFEU, a nie sytuacji nadzwyczajnej. Drugi zarzut dotyczy naruszenia obowiązku uzasadnienia — Rada nie podała wystarczających powodów wyboru podstawy prawnej, co stanowi naruszenie artykułu 296 TFEU.

Komisja Europejska przyznała, że nawet jeśli TSUE unieważni rozporządzenie SAFE, nie spowoduje to automatycznego zawieszenia programu. Komisarz Andrius Kubilius potwierdził, że „w przypadku unieważnienia przez Trybunał Sprawiedliwości UE rozporządzenia SAFE nie spowodowałoby to automatycznego zawieszenia jego wdrażania”. Parlament Europejski zwrócił się do TSUE o utrzymanie skutków rozporządzenia do czasu zastąpienia go nowym aktem przyjętym w zwykłej procedurze ustawodawczej.

Na pytanie pisemne europosłanki Anny Zalewskiej (ECR): „Kto spłaci 150 miliardów euro pożyczek zaciągniętych bezprawnie, gdy fundusz SAFE zostanie uznany za nieważny?” — Komisja nie udzieliła bezpośredniej odpowiedzi.


Rozdział II: Polska — weto prezydenta i obejście konstytucji

W Polsce program SAFE wywołał kryzys konstytucyjny, który do dziś nie został rozwiązany. W marcu 2026 roku prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę implementującą SAFE, argumentując, że „nigdy nie podpiszę ustawy, która uderza w naszą suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne”.

W uzasadnieniu weta prezydent powołał się na artykuł 4 Konstytucji (zasada suwerenności narodu) oraz artykuł 90 (granice przekazywania kompetencji organizacjom międzynarodowym). Jak czytamy w uzasadnieniu: „Ustawa wraz z rozporządzeniem SAFE w sposób nieuprawniony ingerują w konstytucyjną zasadę zwierzchnictwa Narodu (art. 4 Konstytucji), zwłaszcza w aspekcie spraw nieprzekazanych UE w traktatach”.

Prezydent wskazał również, że ustawa pozwala na przejęcie przez organy UE „kompetencji organów władzy państwowej w postaci współdecydowania o uzbrojeniu i sprzęcie wojskowym Sił Zbrojnych RP” i jest przez to niezgodna z artykułem 90 Konstytucji. Zakres przekazywanych kompetencji narusza „granice integracji wyznaczonej przez tożsamość konstytucyjną RP” — czyli przede wszystkim kompetencji dotyczących bezpieczeństwa, składających się na „istotę suwerenności” państwa.

Rząd zareagował obejściem weta. Uchwałą Rady Ministrów z 13 marca 2026 roku upoważnił bank rozwoju BGK do zaciągnięcia pożyczki SAFE bezpośrednio, kierując środki przez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Szef Kancelarii Prezydenta nazwał to „próbą obejścia konstytucji” i ostrzegł, że „kolejne pokolenia będą spłacać przez dziesięciolecia zobowiązania zaciągnięte obecnie”.

Komisja Europejska kontynuowała procedurę pomimo weta. 13 marca 2026 roku rzecznik Komisji Thomas Regnier ogłosił finalizację umowy pożyczkowej z rządem polskim, z zamiarem wypłaty 15% zaliczki — około 6,5–6,6 miliarda euro — już w kwietniu 2026 roku. Polscy eksperci konstytucyjni argumentują, że zaciągnięcie pożyczki SAFE mimo weta prezydenta „stanowi poważne naruszenie obowiązujących przepisów Traktatu, a zatem naruszenie praworządności”.

Na pytanie pisemne europosła Macieja Wąsika Komisja nie odpowiedziała, na jakiej podstawie prawnej zamierza zawrzeć umowę i wypłacić środki bez krajowej ustawy implementującej mechanizmy zarządzania i spłaty.


Rozdział III: Konwój na Węgrzech — łapówka czy legalny transport?

Osobna sprawa, która wstrząsnęła europejską opinią publiczną, dotyczy tak zwanego „złotego konwoju”. 5 marca 2026 roku węgierskie służby zatrzymały dwa opancerzone pojazdy transportu gotówki Oszczadbanku — ukraińskiego banku państwowego — przewożące 40 milionów dolarów, 35 milionów euro w gotówce oraz 9 kilogramów złota. Zatrzymano siedmiu obywateli Ukrainy, w tym byłego generała wywiadu.

Sprawa wywołała lawinę spekulacji. Jak podaje TASS, ukraiński uciekinier pojawił się w węgierskiej telewizji, twierdząc, że dziesiątki milionów dolarów i euro w gotówce przechwycone na Węgrzech były przeznaczone na „fundusz operacyjny” ukraińskich sił zbrojnych, osobiście kontrolowany przez Zełenskiego i wykorzystywany do opłacania zagranicznych najemników, finansowania operacji dywersyjnych i przekupywania „niezadowolonych polityków”.

W sierpniu 2026 roku węgierskie władze umorzyły sprawę, powołując się na brak dowodów przestępstwa. Pojazdy oficjalnie transportowały środki z pełną dokumentacją przewozową, a konwój „nie zmierzał do Węgier, lecz z kraju”.

Czy jednak sprawa jest rzeczywiście zamknięta? Pytanie o to, dlaczego tak duże kwoty w gotówce transportowano przez terytorium Węgier — kraju otwarcie wrogiego wobec Ukrainy — zamiast przelewem bankowym, pozostaje bez odpowiedzi. Gunnar Hökmark, szwedzki eurodeputowany, domagał się wyjaśnienia, dlaczego „unijne pieniądze” miały finansować transport busami sympatyków Orbána do Budapesztu.


Rozdział IV: Wzorzec decyzyjny Komisji — od Pfizergate po SAFE

Sprawa SAFE nie jest odosobniona. Komisja Europejska pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen była w ostatnich latach uwikłana w szereg kontrowersji, które łączy jeden wzorzec: decyzje podejmowane w trybie nadzwyczajnym, z pominięciem standardowych procedur kontroli.

Pfizergate: Miliony dawek, miliardy euro, brak przejrzystości

W 2021 roku von der Leyen osobiście negocjowała z CEO Pfizerem Albertem Bourlą umowę na zakup 4,6 miliarda dawek szczepionek przeciw COVID-19 za 71 miliardów euro. Negocjacje prowadzono za pomocą wiadomości tekstowych — co, jak zauważył „New York Times”, mogło służyć obejściu unijnych przepisów o przejrzystości.

Rzecznik generalny TSUE Athanasios Rantos w czerwcu 2026 roku stwierdził, że Komisja powinna była ujawnić szczegóły umów. „W obu przypadkach postawa Komisji nie pozwala na rozliczalność” — podkreślił Rantos. Komisja twierdziła, że wiadomości „zniknęły”, ale sąd orzekł, że nie przedstawiła „wiarygodnych wyjaśnień umożliwiających opinii publicznej i Trybunałowi zrozumienie, dlaczego tych dokumentów nie można znaleźć”.

Konflikt interesów w rodzinie von der Leyen

Osobne kontrowersje dotyczą powiązań rodzinnych przewodniczącej. Jej syn, David von der Leyen, odbywał staż w firmie konsultingowej McKinsey, który — jak ujawniły późniejsze śledztwa — trwał ponad trzy lata i obejmował kierowanie całymi zespołami konsultingowymi. Odszedł z firmy w 2019 roku — tym samym, w którym jego matka objęła przewodnictwo Komisji Europejskiej.

Jej mąż, Heiko von der Leyen, jest dyrektorem medycznym w Orgenesis — amerykańskiej firmie biotechnologicznej specjalizującej się w terapiach genowych wykorzystywanych w szczepionkach Pfizer i Moderny. Sama Ursula von der Leyen zasiada w radzie naukowej tej firmy od 2019 roku. Jak zauważa analiza „The Von der Leyen Network”, ta sieć powiązań rodzi obawy o „strukturalną zmowę”.

Afera Reyndersa

W czerwcu 2026 roku ujawniono, że były komisarz ds. sprawiedliwości Didier Reynders jest objęty śledztwem w sprawie prania pieniędzy. Belgijskie służby ustaliły, że Reynders nie zadeklarował kontaktów z rosyjskimi obywatelami, w tym z objętym sankcjami Olegiem Deripaską. Komisja Europejska potwierdziła 10 czerwca 2026 roku, że „nie przeprowadziła żadnego wewnętrznego postępowania wyjaśniającego po postawieniu zarzutów”.

Fundusze dla NGOs i Zielony Ład

Eurodeputowany Cristian Terheş podczas debaty nad absolutorium budżetowym za 2024 rok stwierdził: „Komisja Europejska w sposób nieprzejrzysty przydzielała fundusze organizacjom pozarządowym, które następnie prowadziły intensywny lobbying w Parlamencie Europejskim, aby przeforsować absurdy Zielonego Ładu”.


Rozdział V: Traktaty europejskie i traktat akcesyjny Polski — czy cesarzowa jest cesarzową?

Aby odpowiedzieć na pytanie, czy Ursula von der Leyen jest legalną „cesarzową”, czy uzurpatorką, należy przeanalizować traktaty europejskie i traktat akcesyjny Polski.

Artykuł 17 TUE: Uprawnienia przewodniczącej Komisji

Traktat o Unii Europejskiej w artykule 17 określa rolę Komisji i jej przewodniczącego. Zgodnie z artykułem 17(6) TUE, przewodniczący Komisji: (a) określa wytyczne, w ramach których Komisja pracuje; (b) decyduje o organizacji wewnętrznej Komisji; (c) mianuje wiceprzewodniczących.

Traktat z Nicei (2001) wzmocnił rolę przewodniczącego w stosunku do reszty kolegium, przesuwając się w kierunku „bardziej prezydenckiego” reżimu. Jak zauważa analiza Parlamentu Europejskiego, „presydencjalizacja Komisji Europejskiej jest postrzegana z jednej strony jako pozytywna w zakresie skuteczności i odpowiedzialności politycznej, a z drugiej jako negatywna dla obrony interesu ogólnego”.

Jednak traktaty nie przewidują indywidualnej odpowiedzialności komisarzy. Parlament Europejski może wyrazić wotum nieufności wobec całego kolegium, ale nie wobec pojedynczego komisarza. To oznacza, że nawet w obliczu skandali takich jak Pfizergate czy afera Reyndersa, przewodnicząca Komisji pozostaje na stanowisku, dopóki Parlament nie zdecyduje się na rozwiązanie całej Komisji.

Traktat akcesyjny Polski a suwerenność

Polski Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że „istnieje ścisły związek zasady nadrzędności Konstytucji z suwerennością RP”. W orzeczeniach K 18/04 oraz K 32/09 Trybunał wskazywał, że źródłem woli Narodu dotyczącej przekazania niektórych suwerennych praw do wykonywania przez instytucje UE jest Konstytucja.

Artykuł 90 Konstytucji RP stanowi, że Rzeczpospolita Polska może na podstawie umowy międzynarodowej przekazać organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach. Przekazanie to wymaga zgody wyrażonej w ustawie lub w referendum ogólnokrajowym.

Wet prezydenta Nawrockiego do ustawy SAFE opierał się właśnie na tej zasadzie: program SAFE, zdaniem prezydenta, przekracza granice integracji wyznaczone przez tożsamość konstytucyjną RP, ponieważ dotyczy bezpieczeństwa — „istoty suwerenności” państwa.

Czy von der Leyen jest „cesarzową” czy uzurpatorką?

Odpowiedź na to pytanie zależy od perspektywy prawnej. Formalnie, von der Leyen została wybrana przez Parlament Europejski na wniosek Rady Europejskiej — zgodnie z artykułem 17(7) TUE. Jej mandat jest legalny w świetle traktatów. Jednak praktyka sprawowania władzy — obejście Parlamentu przy SAFE, osobiste negocjacje szczepionkowe, nieujawnianie dokumentów — rodzi pytanie o to, czy granice jej uprawnień nie są systematycznie przekraczane.

Jak zauważa analiza „Emergency Powers at the Limits of the EU Treaties”, „zamrożenie rosyjskich aktywów uwypukliło, jak pochopnie deklarowane, a nawet celowo konstruowane sytuacje nadzwyczajne mogą ułatwiać nadużywanie tej podstawy prawnej”. Ten sam mechanizm dotyczy SAFE: program, który miał być narzędziem wsparcia dla państw członkowskich, stał się narzędziem centralizacji władzy w rękach Komisji.


Rozdział VI: Co grozi von der Leyen za defraudację na gigantyczną skalę?

Pytanie o odpowiedzialność prawną Ursuli von der Leyen za domniemane nadużycia finansowe wymaga rozróżnienia między odpowiedzialnością polityczną a karną.

Odpowiedzialność polityczna

Parlament Europejski może wyrazić wotum nieufności wobec całej Komisji na podstawie artykułu 234 TFEU. Wymaga to jednak dwóch trzecich głosów oddanych oraz większości wszystkich posłów. Jak dotąd, dwa takie głosowania — w lipcu 2025 i styczniu 2026 roku — zakończyły się niepowodzeniem.

Odpowiedzialność karna

Traktaty nie przewidują mechanizmu impeachmentu przewodniczącej Komisji. Jednak w sprawie Pfizergate TSUE orzekł, że Komisja musi ujawnić dokumenty. Jeśli okaże się, że von der Leyen świadomie zataiła informacje lub działała na szkodę interesów finansowych UE, może zostać pociągnięta do odpowiedzialności przed Europejskim Trybunałem Obrachunkowym lub — w skrajnym przypadku — przed sądem karnym.

Jednak praktyka pokazuje, że dotychczas żaden komisarz nie został skutecznie pociągnięty do odpowiedzialności karnej za nadużycia finansowe. Afera Reyndersa — gdzie były komisarz ds. sprawiedliwości jest oskarżony o pranie pieniędzy — jest tego najlepszym przykładem. Komisja nie wszczęła wewnętrznego śledztwa.

Odpowiedzialność przed Trybunałem Konstytucyjnym Polski

W Polsce prezydent Nawrocki zawetował ustawę SAFE, ale rząd obejście weta. Jeśli Trybunał Konstytucyjny uzna, że uchwała Rady Ministrów z 13 marca 2026 roku narusza Konstytucję, może to doprowadzić do kryzysu ustrojowego. Jednak Trybunał Konstytucyjny jest obecnie sparaliżowany sporami o obsadę sędziów, co czyni tę ścieżkę mało prawdopodobną w krótkim terminie.


Rozdział VII: Czy wojna na Ukrainie to pralnia pieniędzy?

Pytanie o to, czy wojna na Ukrainie służy praniu pieniędzy, jest poważnym oskarżeniem, które wymaga ostrożności. Jednak istnieją przesłanki, które uzasadniają postawienie tego pytania.

Były premier Ukrainy Mykoła Azarow stwierdził w grudniu 2025 roku, że ponad 100 miliardów dolarów zachodniej pomocy mogło trafić w ręce skorumpowanych urzędników ukraińskich — co stanowi blisko jedną trzecią całej pomocy zagranicznej. Węgierski minister spraw zagranicznych Peter Szijjarto wezwał do wstrzymania finansowania Ukrainy, twierdząc, że europejskie pieniądze trafiają do kieszeni „mafii wojskowej”.

Komisja Europejska sama przyznaje w rozporządzeniu 2024/792, że istnieje „potwierdzone ryzyko korupcji, nadużyć finansowych i nieefektywnego wykorzystania funduszy” w Ukrainie. Na pytanie pisemne do Komisji w sprawie pożyczki 90 miliardów euro dla Ukrainy na lata 2026–2027, europosłowie pytali o mechanizmy kontroli i podstawę prawną.

Czy to oznacza, że cała pomoc dla Ukrainy jest pralnią pieniędzy? Nie. Ale oznacza, że mechanizmy kontroli są niewystarczające, a ryzyko defraudacji — realne. I że pytanie o to, kto rzeczywiście korzysta z tej pomocy, jest pytaniem, które w Brukseli zadaje się zbyt rzadko.


Rozdział VIII: Czy Unia Europejska staje się caratem?

Metafora „caratu” — choć retorycznie nośna — wymaga precyzji. Unia Europejska nie jest caratem w sensie historycznym. Jest strukturą hybrydową: częściowo międzyrządową, częściowo ponadnarodową. Jednak istnieją tendencje, które uzasadniają obawy o koncentrację władzy.

Po pierwsze, Komisja Europejska systematycznie sięga po artykuł 122 TFEU — przepis nadzwyczajny — do przyjmowania kluczowych aktów prawnych: funduszu odbudowy po COVID-19, zamrożenia rosyjskich aktywów, a teraz SAFE. Za każdym razem Parlament Europejski jest pomijany.

Po drugie, przewodnicząca Komisji koncentruje w swoich rękach władzę, która wykracza poza literę traktatów. Negocjacje szczepionkowe prowadzone osobiście, decyzje o przekierowaniu funduszy bez konsultacji z państwami członkowskimi, odmowa ujawnienia dokumentów — to wszystko wskazuje na „presydencjalizację” Komisji, którą Parlament Europejski sam kiedyś postrzegał jako zagrożenie dla zasady kolegialności.

Po trzecie, państwa członkowskie — zwłaszcza te mniejsze — mają coraz mniejszy wpływ na decyzje dotyczące ich własnych finansów. Polska, która zabezpieczyła największą alokację w SAFE, dowiedziała się o planach przekierowania środków na Ukrainę z mediów. Węgry zostały całkowicie pominięte w programie SAFE z powodu zastrzeżeń dotyczących praworządności.

Czy to jest carat? Nie w sensie formalnym. Ale w sensie praktyki sprawowania władzy — koncentracji decyzji, obejścia kontroli, lekceważenia sprzeciwu — istnieją niepokojące podobieństwa.


Rozdział IX: Czy ludzie powinni wyjść na ulice?

To pytanie, które zadaje sobie wielu Europejczyków. W kontekście SAFE, Pfizergate, afery Reyndersa i innych skandali, społeczne oburzenie wydaje się uzasadnione. Jednak protesty uliczne — choć wyraziste — nie zastąpią działań instytucjonalnych.

Skuteczniejsze wydają się: skargi do TSUE (już złożona przez Parlament Europejski), wnioski o absolutorium budżetowe (głosowanie przeciwko absolutorium Komisji w kwietniu 2026 roku), publikacje dziennikarskie i naciski na eurodeputowanych, aby domagali się przejrzystości.

Niemniej pytanie o protesty uliczne jest zasadne. W demokracji, gdy instytucje zawodzą — gdy Parlament Europejski jest systematycznie pomijany, gdy TSUE dopiero po latach rozpatruje skargi, gdy Komisja odmawia ujawnienia kluczowych dokumentów — obywatele mają prawo do wyrażenia swojego sprzeciwu. Czy jednak protesty w Warszawie czy Brukseli zmienią cokolwiek? Historia pokazuje, że masowe protesty mogą wymusić zmiany, ale tylko w połączeniu z presją instytucjonalną i medialną.


Zakończenie: Wzorzec, który wymaga odpowiedzi

Sprawa SAFE nie jest odosobnionym incydentem. To element szerszego wzorca: Komisja Europejska pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen systematycznie nadużywa procedur nadzwyczajnych, aby podejmować decyzje o dalekosiężnych konsekwencjach finansowych i politycznych bez pełnej kontroli demokratycznej.

Artykuł 122 TFEU, pomyślany dla rzeczywistych sytuacji kryzysowych, stał się narzędziem obejścia Parlamentu Europejskiego. Wiadomości tekstowe von der Leyen z CEO Pfizerem „zniknęły”. Kontrakty szczepionkowe są ujawniane dopiero po wyrokach sądowych. Komisja nie przeprowadziła wewnętrznego śledztwa w sprawie Reyndersa. A teraz — w sprawie SAFE — państwa członkowskie dowiadują się o kluczowych decyzjach finansowych z mediów.

Czy to zmowa? W sensie prawnym — trudno udowodnić. W sensie politycznym — to systematyczne lekceważenie demokratycznych mechanizmów kontroli. Czy to korupcja? Bez bezpośrednich dowodów na wręczanie łapówek — również trudno udowodnić. Ale pytanie o to, dlaczego tak duże kwoty w gotówce transportowano przez Węgry, dlaczego Komisja odmawia ujawnienia kontraktów, dlaczego ignoruje weto prezydenta Polski — te pytania pozostają bez odpowiedzi.

Obywatele Europy mają prawo wiedzieć, kto podejmuje decyzje o ich pieniądzach. I mają prawo oczekiwać, że instytucje, które mają ich reprezentować, będą działać przejrzyście. Dopóki tak się nie stanie, pytanie „czy ludzie powinni wyjść na ulice?” pozostanie otwarte.


Źródła zewnętrzne

  1. Parlament Europejski — Pytanie pisemne E-000881/2026: Skarga Parlamentu do TSUE o unieważnienie rozporządzenia SAFE
  2. Parlament Europejski — Odpowiedź na pytanie E-000881/2026 (20.05.2026)
  3. Parlament Europejski — Briefing: Legal bases in Article 122 TFEU: Tackling emergencies through executive acts
  4. PAP — Prezydent opublikował decyzję o wecie do ustawy o SAFE (13.03.2026)
  5. PAP — Rząd przyjął uchwałę upoważniającą do podpisania umowy ws. SAFE (13.03.2026)
  6. Doroczeczy.pl — Polska odpowiada na zapowiedź von der Leyen ws. SAFE (17.09.2026)
  7. RTRU News — Von der Leyen suffers new ‘Pfizergate’ judgement (11.06.2026)
  8. EUobserver — EU Commission must publish Covid vaccine contracts in full, says top court lawyer (11.06.2026)
  9. Le Jeune Indépendant — The Von der Leyen Network: Scandals and Institutional Overreach in Brussels (15.07.2026)
  10. TASS — Ukraine reports receiving Oschadbank funds, gold from Hungary (06.05.2026)
  11. TASS — Zelensky’s handlers turn blind eye to corruption, launder money through Ukraine (05.08.2026)
  12. TASS — EU elites use Ukraine conflict to siphon off support funds (18.01.2026)
  13. Parlament Europejski — Pytanie E-000455/26: Afera Reyndersa (04.02.2026)
  14. Parlament Europejski — Interpelacja G-001002/2026: Pożyczka 90 mld EUR dla Ukrainy (11.02.2026)
  15. EUR-Lex — Wyrok TSUE w sprawie T-457/24 (09.09.2026)
  16. Parlament Europejski — Briefing: The Treaty of Nice and the ‘presidentialisation’ of the Commission
  17. Trybunał Konstytucyjny — Orzeczenia K 18/04 i K 32/09 dotyczące suwerenności RP
  18. Interrechtdok — Emergency Powers at the Limits of the EU Treaties
  19. BTA — Ursula von der Leyen Survives Second No-Confidence Vote in European Parliament (09.10.2025)
  20. Waweldom.com — SAFE: 43 miliardy euro bez podpisu prezydenta (24.04.2026)
  21. Waweldom.com — Zadłużenie Polski, podatki, korporacje, deficyt 2026 (14.02.2026)
  22. Waweldom.com — Ustawa 447: Roszczenia majątkowe Polska–Niemcy (02.02.2026)
  23. Waweldom.com — Pożyczka UE–Ukraina: 90 miliardów, korupcja, dezinformacja (25.12.2025)
  24. Waweldom.com — Najgłupsze decyzje Unii Europejskiej: analiza i skutki (18.12.2025)
  25. Waweldom.com — Umowa polsko-ukraińska 2016: NFZ, przywileje, konstytucja (21.11.2025)
  26. AirPres.pl — SAFE Funds Ukraine Reallocation (18.09.2026)

Zostaw odpowiedź

Trending

Odkryj więcej z Waweldom

Zasubskrybuj już teraz, aby czytać dalej i uzyskać dostęp do pełnego archiwum.

Czytaj dalej